Meesteroplichter verkoopt Eiffeltoren aan ijzerhandelaar

Artikel zoals verschenen op de History2Day-app en op https://www.history2day.com/date/2015/03/31/

De Eiffeltoren wordt op 31 maart 1889 officieel ingehuldigd en groeit in een eeuw uit tot het bekendste monument van Frankrijk. Minder bekend is Victor Lustig, een Tjechische oplichter die de toren voor een klein fortuin wist te verkopen aan een ijzerhandelaar.

De Eiffeltoren wordt gebouwd ter ere van de wereldtentoonstelling van 1889 in Parijs, waar de toren dienst doet als toegangspoort. Bij de huldiging is lang niet iedereen lyrisch over het bouwwerk van Gustav Eiffel. Veel kunstenaars vinden de ijzeren kolos maar een lelijk ding. Deze mening wordt gedeeld door een aanzienlijk deel van de Parijzenaars.

Tijdens de wereldtentoonstelling trekt de Eiffeltoren nog grote aantallen bezoekers, maar daarna neemt de belangstelling voor het bouwwerk snel af. Het Parijse stadsbestuur doet er alles aan om het enorme kunstwerk financieel rendabel te maken. De bezoekersaantallen lopen echter ieder jaar terug, ondanks promotiecampagnes en meerdere prijsverlagingen van de toegangskaarten. Ondertussen spendeert het stadsbestuur jaarlijks een kleinkapitaal aan onderhoudskosten. Er gaan stemmen op om de toren te slopen, maar omdat zij tevens dienst doet als radiotoren mag het monument blijven staan.

Victor Lustig is een zeer intelligente en innemende man, twee eigenschappen die hij ten volste benut bij het oplichten van rijke zakenlui. Victor zet zijn eerste stappen in de witteboordencriminaliteit door op schepen drukpersen te verkopen die vals geld produceren. Het kost de machines ruim zes uur om een biljet van 100 franc te maken. Na twee briefjes houdt de pers er vervolgens mee op. Genoeg tijd voor Victor om van boord te zijn verdwenen.

In 1925 is Frankrijk nog steeds herstellende van de Eerste Wereldoorlog en heeft Parijs onvoldoende financiële middelen om de Eiffeltoren te onderhouden. In de Parijse kranten verschijnen meerdere verhalen over de hoge kosten en lage opbrengsten van het in verval geraakte monument. Deze verhalen bereiken ook Victor Lustig, die een ingenieus plan bedenkt om een slaatje te slaan uit de negatieve publiciteit van de Eiffeltoren. Victor zoekt contact met meerdere ijzerhandelaren en doet zich voor als overheidsmedewerker. Hij doet de ijzerhandelaren geloven dat de Franse overheid de Eiffeltoren wil slopen en het materiaal wil veilen. Victor moet zich namens de overheid over deze veiling ontfermen.
Zes rijke zakenlui happen toe. Victor huurt een limousine en geeft de geïntresserden een tour langs de Eiffeltoren. Tijdens deze tour drukt hij de ijzerhandelaren op het hart de operatie absoluut geheim te houden, aangezien de overheid niet zit te wachten op eventuele negatieve publiciteit. Tevens biedt deze tour hem de mogelijkheid om vrienden te worden met zijn potentiële slachtoffers en de meest goedgelovige uit te zoeken. Victor laat zijn oog uiteindelijk vallen op Andre Poisson, een opkomende zakenman die met de aanschaf van de Eiffeltoren zijn naam hoopt te vestigen binnen de hoogste kringen van Parijs.

Poisson stemt ermee in een voorschot te betalen van 20.000 franc. De vrouw van Poisson vertrouwt het zaakje echter niet en bestookt Lustig met vragen. Als reactie ‘bekent’ Victor dat hij stiekem een corrupte ambtenaar is, die met het wegsluizen van het sloopijzer een extra zakcentje wil verdienen. Gerustgesteld door deze openhartigheid besluit Poisson nog eens 50.000 franc aan de oplichter te overhandigen. Victor neemt de koffer in ontvangst en stapt op de eerste trein naar Wenen. Als Andre Poisson beseft wat er gebeurd is, durft hij uit schaamte geen aangifte te doen.

Zelfs de beruchte crimineel Al Capone viel ten prooi aan de oplichtingspraktijken van Lustig. De meesteroplichter troggelde de maffiabaas 50.000 dollar af en beloofde dit geld met een slimme zwendel binnen afzienlijke tijd te verdubbelen. Capone overhandigde Lustig het geld, die het daarna doodleuk naar de bank bracht. Enkele maanden later keerde hij terug met het nieuws dat de operatie was mislukt. Wel had hij de 50.000 van Capone nog weten te redden. De maffiabaas was zo onder de indruk van deze eerlijkheid dat hij Lustig 5.000 dollar liet houden.

Een half jaar later haalt Victor precies dezelfde truc nog een keer uit. Zijn nieuwe doelwit controleert zijn verhaal echter bij een bevriende ambtenaar. Wanneer deze totaal niet op de hoogte blijkt te zijn van de gepresenteerde plannen, belt de ijzerhandelaar de politie. Victor krijgt hier echter lucht van en vlucht naar de Verenigde Staten. Daar is hij nog enkele jaren succesvol als valsemunter, totdat hij door zijn eigen vrouw wordt aangegeven. Victor slijt de rest van zijn dagen in de zwaarbeveiligde gevangenis Alcatraz bij San Francisco, waar hij in 1947 overlijdt aan een longontsteking.

‘De Grote Oorlog’ komt tot een officieus einde in treinwagon

Artikel zoals verschenen op de History2Day-app en op https://www.history2day.com/date/2014/11/11/

Als de strijdende partijen op 11 november 1918 om vijf uur ’s ochtends een wapenstilstand tekenen, lijkt de Eerste Wereldoorlog voorbij. Maar door de bewijsdrang van sommige eerzuchtige officieren en soldaten, vallen er in de uren die volgen nog talloze doden.

Afgezanten van de Geallieerden en de kort daarvoor opgerichte Duitse Weimarrepubliek ontmoeten elkaar in het treinstel van de Franse maarschalk Foch

De militaire macht van het Duitse kamp brokkelt in 1918 in hoog tempo af. De bondgenoten van Duitsland geven zich één voor één gewonnen en als de Verenigde Staten zich in de strijd mengen, wordt het steeds meer Duitsers duidelijk dat ze de oorlog niet meer kunnen winnen. Als de keizer de oorlog toch voortzet, komt de bevolking in opstand. De keizer wordt afgezet en de nieuwe regering onder leiding van de sociaaldemocraten besluit de strijd te staken.

De nieuwe regering stuurt een delegatie naar het woud van Compiègne, om een wapenstilstand overeen te komen. De geallieerden ontvangen de Duitsers in de privétrein van de Franse Maarschalk Foch. Na een nacht onderhandelen bereiken de delegaties om vijf uur ’s nachts een staakt-het-vuren. De vrede gaat officieel echter pas zes uur later in, de onderhandelaars willen de oorlog op het symbolische tijdstip van ‘het elfde uur van de elfde dag van de elfde maand’ laten eindigen.

Amerikaanse en Duitse soldaten vieren op 11 november gebroederlijk het einde van de Eerste Wereldoorlog

Zodra de wapenstilstand is getekend, maken opgeluchte soldaten van beide kampen aanstalten om zich uit de voorste linies terug te trekken. Maar sommige legerleiders hebben andere plannen. In de zes uur tot de officiële wapenstilstand willen ze nog zoveel mogelijk land veroveren ter verhoging van hun eigen eer en glorie. Tot klokslag elf uur in de ochtend wordt op verschillende plaatsen aan het front in alle hevigheid gevochten.

De gevechten kosten talloze soldaten het leven en levert bizarre verhalen op. De Canadese soldaat Lawrence Price wordt twee minuten voor elf door een Duitse scherpschutter geveld. Het laatste officiele slachtoffer van de oorlog is de Amerikaan van Duitse origine Henry Gunther. De militair was eerder gedegradeerd in rang, voor de oorlog voorbij is wil hij zijn superieuren zijn heldenmoed tonen. Tegen het bevel van zijn sergeant in, verlaat Gunther om 10.59 uur de loopgraaf om in zijn eentje een Duits mitrailleursnest te bestormen. De Duitsers pogen Gunther met armgebaren te waarschuwen dat de oorlog over een minuut voorbij is, maar als Gunther begint te schieten doorzeven ze hem met een kort mitrailleursalvo.

Henry Nicholas Gunther wordt op zijn grafsteen geroemd om zijn heldenmoed in de laatste minuut van de oorlog

Met de dood van Gunther komt er een einde aan de Eerste Wereldoorlog. De deelnemende landen herdenken nog ieder jaar op 11 november het tekenen van de wapenstilstand. In het zwaargetroffen België wordt zelfs nog iedere avond in Ieper de ‘Last Post’ geblazen om de gesneuvelde soldaten te eren.

Onontplofte munitie maakt nog bijna jaarlijks slachtoffers onder Belgische boeren die tijdens het ploegen van de akkers op mijnen en granaten stuiten

 

 

 

 

Amerikaanse boer ontvangt bevriende Sovjetleider

De Amerikaanse herenboer Roswell Garst ontvangt op 23 september 1959 Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov op zijn landerijen in Iowa. De twee vrienden spreken tijdens het bezoek over moderne landbouwtechnieken en wereldvrede.

Chroesjtsjov en Garst tonen maiskolven aan de toegestroomde pers

Na een jarenlange machtsstrijd binnen de eigen partij volgt Chroesjtsjov in 1958 Stalin op als leider van de Sovjet Unie. Chroesjtsjov neemt openlijk afstand van de misdaden van zijn voorganger en voert een opener diplomatie met buitenlandse mogendheden. Chroesjtsjov hoopt in het buitenland oplossingen te vinden voor de enorme voedseltekorten waar de Sovjet Unie mee kampt. De landbouwhervormingen van Lenin en Stalin zijn geflopt en de agrarische sector is hopeloos verouderd.

De zoektocht naar moderne landbouwtechnieken brengt de Sovjetleider in contact met Roswell Garst, een Amerikaanse herenboer die naam heeft gemaakt als landbouwvernieuwer. Als hoofd van een Amerikaanse delegatie bezoekt Garst de Sovjet Unie om zijn kennis met de Russen te delen. Garst is ervan overtuigd dat het oplossen van honger een belangrijke stap is naar wereldvrede. Hij blijkt het goed te kunnen vinden met Chroesjtsjov, ze houden ook na het bezoek contact.

De familie Garst, met Roswell in het midden, ontvangt Chroesjtsjov (vierde van rechts)

In september 1959 brengt Chroesjtsjov als teken van goede wil een bezoek aan de Verenigde Staten. Het bezoek is een primeur, nooit eerder bezocht een Russisch staatshoofd het land. Garst stuurt hem een uitnodiging om zijn boerderijen te bezoeken. Tot ieders verbazing gaat Chroesjtsjov op het voorstel in en onder grote belangstelling van de pers bezoekt hij op 23 september de landerijen van Roswell, gelegen in Iowa.

Garst gooit landbouwafval naar de in zijn ogen te opdringerige journalisten

Op het bezoek wordt in de VS zeer wisselend gereageerd. Criticasters beschuldigingen Garst ervan te handelen met de vijand, anderen maken de herenboer zelfs uit voor communist. Maar Roswell Garst wordt ook geprezen om zijn open houding, sommige commentatoren en historici zien de vriendschap tussen de Amerikaanse boer en de Sovjetleider zelfs als de eerste stap in het dooiproces van de Koude Oorlog.